Oude piano kopen

“Ik heb maar een oude gekocht, want ik moet eerst kijken of ik het leuk vind”. Deze zin hoor ik regelmatig, als ik weer eens een oude, nauwelijks stembare piano aantref, waarvan het mechaniek rammelt, de toetsen vastzitten en die klinkt alsof hij van de derde is gevallen.

Als u serieus van plan bent piano te leren spelen, koop dan geen oud barrel van de kringloop o.i.d., maar spendeer een paar hondertjes aan wat goeds. Ik trek graag de vergelijking met leren schaatsen: als u wilt leren schaatsen, koopt u dan ook bij de kringloop een paar oude, roestige Friese doorlopers? Of koopt u voor weinig geld een set redelijke noren? Zelfs als u de doorlopers ontdoet van het roest en ze slijpt, brengen ze u niet zoveel plezier als een set echte noren. Zo is het met piano’s ook: goed materiaal is het halve werk, slecht materiaal zal u altijd tegenwerken en alleen maar ergernis opleveren.

Kapot hamervilt

Het gebeurt niet zo vaak maar af en toe tref ik een piano met losgesprongen hamervilt. De toon klinkt dof en krachteloos. De oplossing is een nieuwe hamerkop.

Losgesprongen hamervilt

Losgesprongen hamervilt

Yamaha

Yamaha bouwt instrumenten met een zeer goede prijs/kwaliteit verhouding. De klank is

Yamaha

Yamaha

helder, het mechaniek licht bespeelbaar. Omdat piano’s en vleugels van Yamaha nauwelijks problemen kennen en de kwaliteit van de besnaring uitstekend is kunt u deze instrumenten ‘blind’ kopen, bij wijze van spreken.

Omdat de instrumenten zo stabiel zijn, zijn ze erg geliefd bij studio’s, muziekinstellingen en andere plaatsen waar veel gespeeld wordt.

Tafelpiano

Het woord zegt het al: deze piano lijkt in gesloten toestand op een tafel. Tafelpiano’s hebben een matige klank door de kleine zangbodem en het mechaniek is lastig te bereiken door de compacte bouw.

Toch zijn sommigen, hoewel zeker 50 jaar oud, niet eens in heel slechte staat daar er vaak weinig op gespeeld is. Alleen de besnaring gooit vaak roet in het eten bij het weer aan de praat krijgen van een tafelpiano. Door het lange ‘niet stemmen’ zijn brekende snaren bij het stemmen soms moeilijk te voorkomen.

Tafelpiano open

Tafelpiano in open toestand…

Tafelpiano dicht

…en in gesloten toestand.

Gescheurde kam

Bij het beoordelen van een piano is het ook van belang de staat van de kam goed in de gate te houden. Een gescheurde kam zorgt voor een slechte trillingsoverdracht naar de zangbodem en dus klinken de betreffende tonen erg slecht. Ook kunnen de gescheurde delen van de kam gaan rammelen. Bovendien is de stemming van die snaren erg instabiel.

Een gescheurde kam betekent bij goedkope piano meestal het einde van de piano daar restauratie erg duur is.

Gescheurde kam

Gescheurde kam

Silent piano

Een silent piano is een normale piano waarbij een systeem is ingebouwd om via een hoofdtelefoon te kunnen spelen, net zoals bij een elektrische piano. Er zitten sensoren onder de toetsen die zorgen voor de klank en er zit een schuif op die een balk voor de hamers schuift zodat die de snaren niet meer raken.

M.b.t. piano’s met een silent system zijn er 2 mogelijkheden:

  1. je koopt een piano waarbij het systeem af-fabriek is ingebouwd. Het bekendste merk hierbij is Yamaha. Nadeel is dat je gebonden bent aan het model en de klank van die piano. De meeste winkels hebben weinig instrumenten met silent system in hun showroom staan.
  2. Je koopt een ‘normaal’ instrument en laat het systeem achteraf inbouwen door een specialist. Voordeel: je kunt zelf je instrument kiezen. Nadeel: je moet checken of het instrument geschikt is voor inbouw.

Pianodocent is geen pianostemmer

Sommige mensen laten zich raden door hun pianodocent over de aanschaf van een piano of het stemmen ervan.

Maar net zomin als de rij-instructeur een automonteur is, zo is ook de pianodocent geen technicus. Maar al te vaak gebeurt het dat de piano na aanschaf niet in orde blijkt te zijn of dat bij het stemmen blijkt dat de piano erg ver teruggezakt is. Ja maar, de docent zei…!

In de praktijk zijn er maar heel weinig docenten die veel weten over de technische aspecten van een piano of vleugel. De klank beoordelen, dat is iets wat een docent wel goed kan. Maar wachten met stemmen tot de docent zegt dat het nodig is, dat lijkt me meestal geen goede zaak. Dat is wachten tot er blauwe rook uit je auto komt. Dan ben je…te laat!

Gebroken hamersteel repareren

Mocht het gebeuren dat de steel van de hamer breekt en het breukvlak is erg groot (dus niet haaks op de nerf) dan is het mogelijk dat te repareren. Ga als volgt te werk:

  • kijk of de stukken nog mooi in elkaar passen. Vooral NIET schuren. Passen ze niet dan is repareren geen optie maar moet de complete steel vervangen worden.
  • Smeer één breukvlak in met vislijm of beenderlijm (zie webshop) en druk de stukken tegen elkaar.
  • Smeer nu ook de steel bij het breukvlak in met lijm en wikkel daar zeer strak touw omheen zodat de breukvlakken goed tegen elkaar gedrukt worden. Het touw moet doordrenkt zijn met lijm dus eventueel nog wat lijm eroverheen smeren.
  • 24 uur laten uitharden.
Gerepareerde hamersteel

Gerepareerde hamersteel

Gemengde snaren? Opletten!

Als u een piano aanschaft waarbij een aantal snaren vervangen zijn (zie foto onder), ga er dan maar vanuit dat de rest ook erg kwetsbaar is. Zeker als u de piano op originele toonhoogte wilt (a=440 Hz) is de kans dat er meer gaan breken erg groot.

Snaren oud en nieuw

Enkele snaren zijn duidelijk (slordig) vervangen. Oppassen dus.

Perzina

De klank is niet slecht, mooie volle bassen, beetje schel in het hoog misschien, maar dat is subjectief. Toch zijn mijn ervaringen met de nieuwe Perzina piano’s zijn over het algemeen niet zo positief, en dan heb ik het met name over de kwaliteit en de stabiliteit.

Ik heb geen enkel pianomerk in mijn bestand dat zo erg ontstemt, soms tot wel 45 cents (dat is bijna een kwart toon!) per seizoen! Daar wordt je als klant niet vrolijk van. Al na een paar weken na het stemmen is de piano in feite onbruikbaar. Aan de relatieve luchtvochtigheid(RLV) van de ruimte kan het niet liggen want (ik citeer de fabrikant): “De nieuwe zangbodem callibration-bridge-tuning (floating soundboard) is recentelijk geheel verder versterkt, waardoor mogelijke RLV schommelingen van geen belang zijn”. Hopelijk ligt het daaraan dat de instrumenten nieuw zijn en hervinden ze stabiliteit waar de fabrikant zo trots op is maar ik heb daar na een aantal jaar nog niks van gemerkt.

Ook zijn er kwaliteitsproblemen zoals afbrekende onderdelen (goedkoop plastic) of kromtrekkende panelen en lijsten.
Al met al erg jammer, want Perzina stond zeker voor kwaliteit. Maar sinds de productie naar China is verhuisd is het niet meer wat het was.